Cùng làm việc nhà: Tốt cho con, tốt cho ba mẹ

Làm việc nhà giúp trẻ học những kỹ năng cơ bản nhất để chăm sóc bản thân, nhà cửa và gia đình. Trẻ học các kỹ năng mà chúng có thể sử dụng khi trưởng thành, như chuẩn bị bữa ăn, dọn dẹp, sắp xếp và làm vườn.

Tham gia vào các công việc nhà cũng mang lại cho trẻ kinh nghiệm về các kỹ năng quan hệ như giao tiếp rõ ràng, đàm phán, hợp tác và làm việc theo nhóm.

Khi trẻ em đóng góp vào cuộc sống gia đình, chúng có thể cảm thấy mình có năng lực và trách nhiệm. Ngay cả khi trẻ không thích công việc đó, thì khi trẻ buộc phải tiếp tục làm, trẻ có thể cảm thấy hài lòng vì đã hoàn thành nhiệm vụ.

Chia sẻ công việc nhà cũng có thể giúp các gia đình giảm căng thẳng.

Trước khi bắt tay vào hướng dẫn con làm việc nhà, ba mẹ cần phải trò chuyện, hướng dẫn để trẻ hiểu và biết những nguyên tắc cơ bản nhất và trình tự làm việc như: Thứ tự công việc là gì? Cách thức thực hiện như thế nào? Làm sao để công việc thực hiện hiệu quả hơn? Làm thế nào để có thể cùng lúc kết hợp một số công việc với nhau?… Đó chính là con đường giúp trẻ THÔNG MINH hơn. Có thể nói, cho trẻ làm việc nhà còn rất có lợi trong việc giúp trẻ phát triển khả năng tư duy. 

Làm thế nào để trẻ tham gia làm việc nhà

Tốt nhất là bắt đầu bằng cách chọn những công việc phù hợp với lứa tuổi và khả năng của trẻ bởi trẻ nhỏ có thể giúp ba mẹ làm nhiều việc nhà nếu bạn chọn các hoạt động phù hợp. Những công việc quá khó có thể gây nản lòng hoặc thậm chí nguy hiểm và những công việc quá dễ dàng có thể gây nhàm chán. Bạn có thể bắt đầu với những công việc đơn giản như thu dọn đồ chơi. Những công việc như thế này gửi thông điệp rằng sự đóng góp của con là quan trọng.

Bạn có thể khuyến khích trẻ tham gia vào công việc nhà bằng cách:

• Làm việc nhà cùng nhau cho đến khi con có thể tự làm
• Rõ ràng về công việc của mỗi người trong ngày hoặc tuần – viết ra giấy để dễ nhớ
• Nói về lý do tại sao thật tuyệt khi một công việc cụ thể đã được thực hiện
• Thể hiện sự quan tâm đến cách con bạn đã hoàn thành công việc
• Khen ngợi hành vi tích cực, ví dụ con làm việc nhà ngay cả khi không được yêu cầu

Liệu có nên cấp tiền tiêu vặt khi con làm việc nhà?

Một số trẻ có động cơ làm việc nhà để kiếm tiền tiêu vặt. Nhưng một số gia đình tin rằng tất cả các thành viên trong gia đình đều có trách nhiệm giúp đỡ lẫn nhau chứ không phải làm để trả công. 

Nếu bạn quyết định trả tiền tiêu vặt để làm việc nhà, hãy giải thích rõ ràng về công việc và đảm bảo rằng công việc đó diễn ra đều đặn, để không có sự nhầm lẫn hay mặc cả về những gì cần phải làm và khi nào. Ví dụ, nói với con bạn rằng việc dọn dẹp phòng ngủ bao gồm việc dọn giường và cất quần áo và chúng cần làm việc này hàng ngày và những công việc “phát sinh” khác có thể nhận được tiền tiêu vặt. 

Danh sách công việc nhà cho trẻ em ở các độ tuổi khác nhau

Dưới đây là gợi ý về công việc nhà cho trẻ em ở các độ tuổi khác nhau.

Trẻ mới biết đi (2-3 tuổi)

• Thu dọn đồ chơi sau giờ chơi.
• Cho đồ giặt vào máy giặt.
• Đổ đầy bát nước của thú cưng.

Trẻ mẫu giáo (4-5 tuổi)

• Dọn bàn ăn
• Giúp chuẩn bị bữa ăn, dưới sự giám sát.
• Giúp phân loại quần áo của từng thành viên trong gia đình sau khi giặt xong
• Giúp mua sắm hàng tạp hóa và cất đồ tạp hóa.

Trẻ em trong độ tuổi đi học và trẻ vị thành niên (6-11 tuổi)

• Tưới nước cho vườn và cây trong nhà.
• Cho vật nuôi ăn.
• Treo quần áo và giặt gấp.
• Đổ rác ra ngoài.
• Chọn bữa ăn và mua sắm.
• Chuẩn bị các bữa ăn, dưới sự giám sát.
• Hút bụi hoặc quét sàn nhà.
• Làm sạch bồn rửa trong phòng tắm, lau băng ghế nhà bếp hoặc lau sàn nhà.

Trường mầm non Hạt Dẻ Cười thấu hiểu vai trò của việc nhà đối với sự phát triển tư duy của trẻ nên nhà trường luôn nhắc nhở, khích lệ bố mẹ để các con được tham gia. Ngoài ra các hoạt động của con ở trường cũng có rất nhiều hoạt động mô phỏng tình huống trong gia đình để gợi ý các con tham gia làm việc. Ví dụ các hoạt động như thu dọn đồ chơi, lau bàn ăn, sắp xếp một bàn tiệc, phân loại quần áo… Những hoạt động này giúp mỗi em bé Hạt Dẻ Cười hiểu về trách nhiệm của mình đồng thời với đó luôn vui vẻ và sẵn sàng lao động. 

Tác giả: Phan Thị Hồ Điệp