Những điều ba mẹ có thể làm để giúp con nhút nhát trở nên tự tin hơn

Để giúp ba mẹ hiểu rõ về sự nhút nhát của trẻ và có những cách ứng xử, hỗ trợ phù hợp trong từng tình huống cụ thể, cô Phan Hồ Điệp, cố vấn giáo dục của Nhà trường chia sẻ với ba mẹ một số điều dưới đây. 

1. Nếu bạn lo lắng rằng con bạn quá nhút nhát, điều quan trọng là bạn tránh “gán mác” cho con mình là nhút nhát hoặc tỏ ra lo lắng khi nói chuyện với con hoặc khi nói về chúng với người khác. Các “nhãn” này có thể nhanh chóng dẫn đến một “lời tiên tri” tự ứng nghiệm.

Hãy đảm bảo rằng bạn đang giúp con bạn có cái nhìn tích cực về bản thân qua lời nói của mình bằng cách bình tĩnh và tự tin phản hồi bằng cách khái quát hóa với cách diễn đạt tinh tế: “Đậu thích suy nghĩ thấu đáo mọi thứ trước khi bắt đầu làm” hoặc “Đậu thích lắng nghe người khác trước khi chia sẻ ý kiến của mình”.

Nếu con bạn buồn bã hoặc sợ hãi, hãy chấp nhận cảm xúc đó với sự ấm áp và quan tâm: “Có vẻ như con đang cảm thấy lo lắng, điều đó có thể hiểu được”.

2. Tránh loại bỏ hoặc “lấy đi” cảm xúc của con, ví dụ: “Con thôi đi, con trai không nhút nhát như thế”. Những nhận xét này khiến trẻ em cảm thấy rằng trạng thái bên trong của chúng không hợp lệ. Điều này có thể gây nhầm lẫn và dẫn đến lo lắng.

Những đứa trẻ có cảm xúc được cha mẹ chấp nhận và ủng hộ có xu hướng ‘hiểu biết về cảm xúc’, tự tin và an toàn hơn nhiều.

3. Bình thường hóa những nghi ngờ bằng cách nói về một điều chung chung khác: “Đôi khi mọi người đều cảm thấy nhút nhát, lo lắng” hoặc bằng cách đề cập đến những tình huống mà bạn thấy khó khăn và cách bạn cố gắng vượt qua chúng: “Đôi khi mẹ cảm thấy lo lắng về việc phải nói ý kiến của mình tại nơi làm việc, nhưng mẹ sẽ cố gắng nói ra và sau đó thấy dễ chịu hơn”. Đọc sách cho con về chủ đề đối mặt với nỗi sợ hãi hoặc vượt qua thử thách.

4. Trẻ em học các kỹ năng xã hội khi quan sát người khác. Vì vậy hãy làm mẫu những kiểu tương tác mà bạn muốn khuyến khích: Ấm áp và thân thiện với những người bạn không quen biết, giới thiệu bản thân với những người mới, nhờ mọi người giúp đỡ, khen ngợi bạn bè và cảm ơn.

5. Nghĩ về những tình huống cụ thể khiến con của bạn nhút nhát sợ hãi và những kỹ năng có thể giúp trang bị để xử lý tốt hơn những tình huống khó khăn này. Sử dụng đóng vai để giúp con luyện tập. Ví dụ: nếu con thu mình vào một góc trong các bữa tiệc sinh nhật, hãy dựng cảnh bữa tiệc và sử dụng đồ chơi hoặc thú nhồi bông để thực hiện các tương tác khác nhau: Tặng quà cho người dự tiệc; nói xin chào với bạn bè; hỏi người lớn nhà vệ sinh ở đâu; nói lời cảm ơn khi ra về.

6. Khi bạn đã thực hành thông qua chơi, hãy nhẹ nhàng khuyến khích các hoạt động mới bằng cách cung cấp các cơ hội thành công có thể kiểm soát được. Thực hiện cách tiếp cận dần dần, từng bước.

7. Điều quan trọng là bạn che giấu mọi nghi ngờ hoặc lo lắng mà bạn có thể có về sự nhút nhát của con. Kết hợp sự đồng cảm với cảm xúc của con (xem mục 2) với những khẳng định tự tin rằng bạn tin tưởng con: “À, mẹ có thể thấy là con đang cảm thấy hơi lo lắng, nhưng mẹ thực sự tin rằng con sẽ có thể xử lý được”.

8. Hãy cố gắng tránh việc can thiệp quá nhiều vì điều này có thể khiến trẻ do dự và phụ thuộc. Hãy để con bạn học thông qua khám phá và thử & sai; điều này sẽ giúp con phát triển ý thức làm chủ cá nhân và sự tự tin.

9. Giúp nâng cao lòng tự trọng của con bạn bằng cách sử dụng lời khen mô tả để xác định rõ ràng những hành vi cụ thể mà bạn đánh giá cao: “Con đã nói lời chào mặc dù con cảm thấy lo lắng, điều đó thực sự rất dũng cảm”.

10. Thể hiện tình cảm và thường xuyên nói với con rằng con được yêu thương nhiều như thế nào. Những tương tác ấm áp, vui tươi và trìu mến với con sẽ khiến chúng có cảm giác được coi trọng và được chấp nhận; quan trọng để phát triển sự tự tin bên trong cần thiết để tiếp cận và tương tác với người khác.

11. Nếu con bạn thường xuyên buồn bã và thu mình, không thể đối mặt với bất kỳ tình huống xã hội nào, đột ngột thay đổi từ hướng ngoại sang trầm lặng và lo lắng, hoặc nếu hoàn toàn không quan tâm đến việc tương tác với người khác, bạn nên cân nhắc việc cho con đi kiểm tra thăm khám. 

Chúc ba mẹ luôn là những người bạn đồng hành đầy yêu thương và tin cậy của các con.

Tác giả: Phan Hồ Điệp